SEO, bir web sitesinin arama motorlarının organik sonuçlarında daha görünür olması için yapılan teknik ve içerik çalışmalarının bütünüdür. Arama motorlarının sayfaları bulup anlamasını, kullanıcıların da ihtiyaçlarına uygun bilgiye ulaşmasını kolaylaştırır.
Bir üniversite için bu, aday öğrencinin aradığı programı, burs koşullarını veya başvuru takvimini bulabilmesi demektir. Kurumsal sitelerde ise hizmetlerin doğru kişilere ulaşmasını destekler. Başarılı bir SEO çalışması, görünürlüğü artırmanın yanında ziyaretçinin sayfada aradığı cevabı bulmasına ve sonraki adımı atmasına odaklanır.
SEO ne demek? Ücretli reklamlardan farkı nedir?
SEO, İngilizce Search Engine Optimization ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçe karşılığı arama motoru optimizasyonudur.
SEO ile kazanılan organik tıklamalar için arama motoruna ücret ödenmez. Ancak içerik üretimi, teknik geliştirme ve düzenli takip kaynak gerektirir. Ücretli arama reklamlarında ise görünürlük reklam bütçesine ve kampanya koşullarına bağlıdır. Reklam vermek, organik sonuçlarda daha üst sırada yer almayı sağlamaz.
SEO zaman içinde sonuç veren, süreklilik isteyen bir çalışmadır. Hiçbir yöntem belirli bir kelimede ilk sıra garantisi sunamaz.
Arama motorları nasıl çalışır?
Google'ın bir sayfayı arama sonuçlarında göstermesi üç temel aşamayla açıklanabilir:
- Tarama: Googlebot gibi otomatik yazılımlar sayfaları keşfeder ve içeriklerine erişir. İç bağlantılar ve XML site haritaları keşfi destekler.
- Dizine ekleme: Sayfanın içeriği analiz edilir; uygun bulunan bilgiler arama motorunun dizininde saklanır.
- Sonuçların sunulması: Kullanıcı arama yaptığında sorguya uygun sonuçlar değerlendirilerek gösterilir.
Bir sayfanın yayımlanması, taranacağı veya dizine ekleneceği anlamına gelmez. Dizine eklenmesi de her aramada görüneceğini garanti etmez. Bu nedenle içerik ve teknik kontroller birlikte yürütülmelidir.
SEO nasıl yapılır? Üç temel çalışma alanı
SEO çalışmalarını teknik altyapı, sayfa içeriği ve site dışı bağlantılar üzerinden ele almak, sorunun kaynağını belirlemeyi kolaylaştırır.
Teknik SEO: Sayfaların erişilebilirliğini kontrol edin
Önce önemli sayfaların arama motorları tarafından erişilebilir olduğundan emin olun. Program, hizmet ve başvuru sayfalarının yanlışlıkla aramaya kapatılması, diğer iyileştirmelerin etkisini sınırlayabilir.
- Tarama ve dizine ekleme: robots.txt taramayı yönetir; bir adresin arama sonuçlarından çıkarılmasını tek başına sağlamaz. noindex kuralının işlenebilmesi için arama motorunun sayfaya erişebilmesi gerekir. Gizli içerikler ayrıca erişim kontrolüyle korunmalıdır.
- Site haritası: Aramada görünmesini istediğiniz önemli ve tercih edilen URL'leri XML site haritasında tutun. Site haritası dizine eklenme garantisi vermez.
- Canonical: Aynı veya çok benzer içerikler farklı adreslerde bulunuyorsa tercih edilen adresi belirtin. Bu, Google'a verilen bir sinyaldir; kesin bir talimat değildir.
- Mobil kullanım ve HTTPS: İçeriğin, menülerin ve formların mobilde çalıştığını, bağlantının HTTPS üzerinden sunulduğunu kontrol edin.
Sayfa deneyimini değerlendirirken Core Web Vitals ölçümlerinden yararlanabilirsiniz:
| Ölçüt | Neyi ölçer? | İyi kabul edilen değer |
|---|---|---|
| LCP | Görünür alandaki en büyük içerik öğesinin yüklenme süresi | 2,5 saniye veya daha az |
| INP | Kullanıcı etkileşimine verilen görsel tepkinin gecikmesi | 200 milisaniye veya daha az |
| CLS | Sayfadaki beklenmedik yerleşim kaymaları | 0,1 veya daha az |
Bu eşikler, mobil ve masaüstü ayrı değerlendirilerek gerçek kullanıcı ölçümlerinin yüzde 75'lik diliminde karşılanmalıdır. Tek bir hız testi sonucu yeterli değildir; iyi değerler de tek başına üst sıraları garanti etmez. Uygulama tarafındaki adımları üniversiteler için Drupal performans optimizasyonu yazımızda bulabilirsiniz.
Sayfa içi SEO: Aranan soruya açık bir cevap verin
İçerik çalışmasının başlangıcı, kullanıcının arama amacını anlamaktır. “SEO nedir” sorgusu açıklayıcı bir yazı gerektirirken “yüksek lisans başvuru şartları” sorgusu koşulları, tarihleri ve başvuru yolunu gösteren bir sayfa gerektirir.
Anahtar kelime araştırmasında arama hacmini, konunun kurumunuzla ilgisi ve mevcut sayfalarınızla birlikte değerlendirin. Aynı ihtiyacı karşılayan çok sayıda benzer yazı üretmek yerine, ilgili sayfayı kapsamlı ve güncel tutun.
- Meta title: Sayfanın konusunu kısa ve ayırt edici biçimde anlatın. Bütün bölüm sayfalarına aynı başlığı vermeyin.
- Meta description: Sayfada ne bulunacağını doğru özetleyin. Google, aramaya göre sayfa içeriğinden farklı bir açıklama oluşturabilir.
- H1 ve alt başlıklar: Ana başlık sayfanın konusunu, H2 ve H3 başlıkları içeriğin bölümlerini göstermelidir. Okurun metni kolayca taramasını sağlayın.
- URL ve görseller: Açıklayıcı adresler kullanın. Bilgi taşıyan görselleri, içerikle ilişkisini anlatan uygun alternatif metinlerle sunun.
- İç bağlantılar: İlgili sayfalara açıklayıcı bağlantı metinleriyle yönlendirin. Örneğin bir program sayfasından o programa ait başvuru koşullarına ulaşılabilsin.
Güvenilir içerikte bilginin kaynağı, sorumlu birim veya yazar ve güncelliği anlaşılır olmalıdır. E-E-A-T; deneyim, uzmanlık, otorite ve güvenilirlik niteliklerini ifade eder; ayrı bir SEO puanı değildir. Belirli bir anahtar kelime yoğunluğunu veya kelime sayısını tutturmak için metni uzatmayın.
Site dışı SEO: Kaynak gösterilmeye değer içerik üretin
Başka sitelerden sayfanıza verilen bağlantılara backlink denir. Üniversitelerin özgün araştırmaları, açık veri çalışmaları ve yararlı rehberleri, ilgili yayınların doğal olarak kaynak gösterebileceği içeriklerdir.
Bağlantı sayısını tek başına başarı ölçüsü kabul etmeyin. Sıralamayı manipüle etmek için bağlantı satın almak, otomatik bağlantılar oluşturmak veya aşırı karşılıklı bağlantı anlaşmaları yapmak Google'ın spam politikalarına aykırıdır.
Kurumsal ve üniversite sitelerinde SEO öncelikleri
Çok sayıda birim ve editörün çalıştığı sitelerde temel sorun, kuralların tutarlı uygulanmasıdır. Üniversitelerde şu alanlara öncelik vermek faydalı bir başlangıç sağlar:
- Program sayfaları: Her program için açıklayıcı ve kalıcı bir adres oluşturun. Eğitim dili, program içeriği, başvuru koşulları ve ilgili iletişim bilgileri güncel olsun. Temel bilgileri yalnızca indirilebilir bir broşüre bırakmayın.
- İçerik sorumluluğu: Her sayfanın sorumlu birimini ve gözden geçirme zamanını belirleyin. Süresi geçen başvuru duyurularını açıkça işaretleyin; uygun yerlerde güncel bilgiye yönlendirin.
- Ortak yayın standartları: Birim sitelerinde başlık, meta veri, görsel ve bağlantı kuralları için ortak bir editör rehberi kullanın. Aynı bilgiyi farklı sayfalarda çelişkili biçimde yayımlamaktan kaçının.
- Çok dilli içerik: Her dil için ayrı URL kullanın ve karşılık gelen sayfaları doğru hreflang işaretlemeleriyle ilişkilendirin. Başlıkları ve metinleri hedef dildeki arama davranışına göre hazırlayın. Ayrıntılar için Drupal'da çok dilli SEO yazımızı inceleyebilirsiniz.
- Site yenilemeleri: Adresi değişen sayfaları uygun yeni karşılıklarına kalıcı yönlendirmelerle bağlayın. Her eski URL'yi ana sayfaya göndermeyin. Karşılığı bulunmayan ve kaldırılan içeriklerde uygun 404 veya 410 yanıtı kullanın; iç bağlantıları da güncelleyin.
Bu çalışmaları Drupal üzerinde uygularken kullanılabilecek yapılandırmaları ve araçları Drupal SEO rehberimizde ele alıyoruz.
Yapay zekâ destekli aramalarda SEO değişiyor mu?
Google'ın AI Overviews ve AI Mode özellikleri, yararlı içerik ve sağlam teknik altyapı ihtiyacını ortadan kaldırmıyor. Google'da bu alanlarda görünmek için llms.txt gibi özel bir dosya veya yapay zekâya özgü bir şema zorunluluğu bulunmuyor.
Sayfanın dizine eklenmiş ve arama sonuçlarında özetle gösterilmeye uygun olması gerekir. Ayrıca Search Console'daki üretken yapay zekâ ayarlarında sitenin bu özelliklerden hariç tutulmadığı kontrol edilmelidir. Bu koşulların karşılanması, içeriğin mutlaka kaynak gösterileceği anlamına gelmez.
Üniversiteler açısından değerli katkı; programların doğrulanmış bilgilerini, araştırma sonuçlarını ve kuruma özgü uzmanlığı anlaşılır biçimde sunmaktır. Aynı genel bilgileri farklı kelimelerle çoğaltmak, ziyaretçinin ihtiyacına yeni bir cevap eklemez.
SEO sonuçları ne zaman görülür ve nasıl ölçülür?
Bazı düzenlemelerin etkisi kısa sürede görülebilir; daha kapsamlı değişikliklerin değerlendirilmesi haftalar veya aylar alabilir. Her değişiklik görünür bir artış sağlamaz. Bu nedenle çalışmalar için kesin sıra ve süre vaatleri yerine ölçülebilir hedefler belirleyin.
Google Search Console üzerinden gösterimleri, organik tıklamaları, tıklanma oranını ve ortalama konumu izleyebilirsiniz. Sayfa dizine ekleme raporu ile URL denetleme aracı, önemli sayfaların teknik durumunu incelemenize yardımcı olur. Üretken yapay zekâ performans raporu da yeterli veri oluştuğunda bu özelliklerdeki gösterimleri değerlendirmeyi sağlar.
Üniversite sitelerinde tercih ve kayıt dönemleri trafiği etkiler. Sonuçları değerlendirirken benzer dönemleri karşılaştırın; kurum adı içeren aramalarla genel program aramalarını ayrı inceleyin. Form gönderimi, başvuruya geçiş ve tamamlanan başvuru gibi hedefleri uygun analiz araçlarıyla ayrıca ölçün. Başvuru bağlantısına tıklanması, başvurunun tamamlandığı anlamına gelmez.
SEO çalışmasına nereden başlanmalı?
İlk adım olarak kurumunuz için önemli birkaç sayfa seçin ve mevcut performanslarını kaydedin. Önce erişim ve dizine eklenme sorunlarını, ardından eksik veya eski bilgileri düzeltin. Mobil kullanım ile iç bağlantıları kontrol edin; yaptığınız değişiklikleri tarihleriyle kaydederek sonuçları düzenli değerlendirin.
Bu yaklaşımı sürdürebilmek için içerik ekipleriyle teknik ekibin birlikte çalışması gerekir. Drupal4Edu'nun çok dilli yayıncılık, içerik yönetimi ve üniversite web altyapısına yaklaşımını eğitimde Drupal sayfamızda inceleyebilirsiniz.